‘Bid dat ze voorlopig niet verhuist. Misschien kun je helpen met de verbouwing van haar huidige woning. Of zoek iets in de buurt van ons.’ De nacht verliep slapeloos. Zofia stapt naar het plafond, waar de reflecties van voorbijrijdende auto’s dansten, en gedacht aan tante Agata. Ze kon niet toestaan dat de herinnering aan haar een bron van ruzie zou worden. De volgende ochtend reed ze alleen naar de Świętokrzyska-straat. Het appartement begroette haar met stilte. Zonlicht viel op de vloer. Alles leek kalm, ook het wachtte. Ze liep door de kamers en bleef plotseling staan bij het raam – ook ze iemand haar naam hoorde roepen. ‘Je moet je plek verdedigen,’ fluisterde ze. Op dat moment ging de telefoon. Marcin. ‘Zosia, mama is eh. Onaangekondigd. Met koffers.’ ‘Wat?’ ‘Ik probeer haar uit te leggen dat het te vroeg is… maar ze is met de taxi gekomen, met bagage…’ Zofia verstijfde. Haar hart bonkte in haar kiel. Toen, zonder na te denken, deed ze de deur op slot en vertrok. Twintig minuten later stond ze voor hun huurappartement. Een grijze taxi stond aan de kant van de weg, met twee zware koffers die uit de kofferbak staken.
Naast haar stond Małgorzata – manipulerend, in een jas, met fonkelende ogen. “En alles is duidelijk,” zei ze op een vanzelfsprekende toon. “Ik trek hier voorlopig in. Totdat de verbouwing klaar is.” Zofia daad een stap naar voren. “Mam…” begon Marcin, maar Zofia onderbrak hem. ‘Nee. Hou op.’ Haarsteel was kalm en helder. “Dit appartement is niet tijdelijk of ‘gedeeld’. Het is mijn thuis, Małgorzata. Van mij. Bedankt dat je zoon heeft opgevoed, maar de beslissen zijn van ons.” “Ga je me eruit gooien?” zei Małgorzata verontwaardigd. “Nee. Ik wil dat je de grenzen begrijpt.” Marcin stond verwarring tussen hen in. Maar voor het eerst was zijn stilte geen teken van hulpeloosheid. Hij keek en legde een hand op Zofia’s schouder. ‘Mam, Zofia en ik hebben besloten. Blijf voorlopig bij ons. Wij helpen je – met geld, met boodschappen. Maar we leven apart.’ Małgorzata werd bleek. Toen ze zag dat haar zoon niet van gedachten beïnvloedde, sloeg ze haar blik neer. Ze ontstaan haar koffers en zei zacht: ‘Ik begrijp het. Ik stoor je niet.’ Ze vertrok. Zofia voelde de spanning wegsmelten, ook iemand had een touw doorgesneden dat haar borst had afgekneld. Marcin omhelsde haar. ‘Het spijt mij. Ik had het haar eerder moeten vertellen.’ ‘Het belangrijkste is dat je het haar nu verteld hebt,’ geïnterpreteerd ze. Een week later vond ze plaats in het appartement aan de Świętokrzyska-straat. Ze begonnen langzaam, in hun enige, met de verbouwing. Op een avond, terwijl ze tegels legden, keek Marcin haar aan en glimlachte. ‘Ja, je kunt hier echt wonen.’ Zofia lachte, voor het eerst in maanden zonder bitterheid. Buiten het raam zoemde de stad. En hun nieuwe huis rook naar lavendel, jij en roest.
